Lijepo je znati

Artičoku (Cynara scolimus) među povrćem smatraju najplemenitijom. Ljekovitost biljke poznata je vijekovima, a potiče upravo od gorkih sastojaka u lišću i korijenu.

Artičoka je dijetalna biljka, bogata vitaminima i mineralima. Cvjeta od aprila do augusta, a bere se u junu i julu kada sazru cvijetne glavice. Izuzetno je ljekovita, s tim što se za spravljanje ljekovitih preparata koriste samo listovi. Plavo- ljubičasti i crveno-ljubičasti cvjetovi koji se koriste u ishrani nemaju ljekovito dejstvo.

Listovi sadrže cinarin, specifična flavonoidna jedinjenja, brojne hidroksi-kiseline. Za njen pomalo opor i gorak ukus zaslužna je taninska kiselina. To je i razlog što prije upotrebe treba da se prokuha u slanoj ili limunom zakiseljenoj vodi. Međutim, treba napomenuti da su njena jedinjenja vrlo osjetljiva i sušenjem se raspadaju, zbog čega pravu djelotvornost preparati postižu od svježe biljke. Ukoliko baš mora da se suši, onda taj proces treba da bude brz i na povišenoj temperaturi.

Bogata kalijumom i fosforom
Artičoka je bogata kalijumom i fosforom, dok je prisustvo kalcijuma i magnezijuma zastupljenije nego kod većine drugog povrća. Mangan ima posebnu vrijednost jer se nalazi u ćelijama jetre, pankreasa, bubrega i kostiju, a učestvuje i u sintezi mukopolisaharida, kao i u sintezi holesterola i masnih kiselina u jetri. Posjeduje i obilje vitamina C, A, kao i vitamine B grupe. Sadrži i dosta ugljenih hidrata, zavidnu količinu celuloze i zanemarljive količine masti i bjelančevina. Ljekovitost biljke poznata je vijekovima, a potiče upravo od gorkih sastojaka u lišću i korijenu. Za ekstrakt lišća artičoke potvrđeno je da smanjuje nivo holesterola u krvi.

Također su i dobri diuretici zbog čega se koriste kod oboljenja bubrega. Preporučuje se i kod ciroze jetre, jer poboljšava protok žuči i funkcije jetre. Djeluje blagotvorno i na organe za varenje, uklanjajući gorušicu, osjećaj nadutosti, mučnine, povraćanja i bolova u trbuhu. Artičoka ima i snažno antioksidansno djelovanje, zbog čega uspješno štiti jetru od toksina i infekcija, a stimuliše i regeneraciju ćelija jetre.

Tradicionalno, artičoka se koristi za čišćenje organizma. Tretman se obično sprovodi rano s proljeća, ali i poslije dugotrajnog uzimanja lijekova, koje traje tri do četiri nedjelje. Cilj je da se olakša regeneracija jetre koja je opterećena pojačanim metabolizmom i izlučivanjem lijekova. Preporučuje se i ljudima koji su profesionalno izloženi negativnom utjecaju raznih organskih rastvarača, lakovima, kao i osobama koje imaju alergijske tegobe, uzrokovane različitim sastojcima u hrani i drugim alergenima. Starijim ljudima pomaže naročito kod pojave azotemije, odnosno trovanja toksinima vlastitog organizma koje uzrokuju oboljeli bubrezi ili zastoj mokrenja. Korisna je i dijabetičarima jer je siromašna šećerom.

Artičoka se ne preporučuje dojiljama, jer nepovoljno utječe na lučenje mlijeka. Ne preporučuje se ni osobama kod kojih postoji sumnja na prisustvo kamena u žučnoj kesi i neprohodnost žučnih kanala. Isto se odnosi i na osobe sa osjetljivim želucem, oštećenom jetrom ili bubrezima.

Višestruko liječenje
Preparati artičoke snižavaju nivo povišenog holesterola u krvi djelujući istovremeno i na druge važne metaboličke procese u organizmu. Ova biljka snižava loš holesterol, a podiže nivo dobrog. To se postiže usljed pojačanbog lučenja žuči, na koju ona takođe djeluje, pri čemu jetra pojačava metabolizam pretvarajući holesterol u žučnu kiselinu.

Za razliku od lijekova statina, artičoka ne smanjuje sintezu holesterola nego samo povećava njegovu razgradnju. Taj mehanizam je presudan u završnici takozvanog rezervnog transporta holesterola, tokom kojeg se organizam rješava njegovog viška. Hepatobilijarna insuficijencija, odnosno loš protok žuči, često je zanemaren problem, čije su posljedice nadutost, opstipacija, tegobe vezane za varenje, kao i povišen holesterol. Nadutost se uglavnom ispoljava poslije jela.

Dok se uzimaju preparati na bazi artičoke, treba izbjegavati holesterolom bogate namirnice kao što su crveno meso, jaja, masti životinjskog porijekla i rafinisana biljna ulja. Artičoka se uzima kao napitak mjesec dana tri puta dnevno, a zatim jednom do dva puta dnevno kao “doza održavanja”. Postoje i šumeće tablete i tableta koje se proizvode u dozi od 500 miligrama, koje predstavljaju čist ekstrakt artičoke, pa je dovoljno piti jednu dnevno.

< «		» >